2025 yılında hazırlanan 10. Yargı Paketi ile birlikte Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da (5275 sayılı Kanun) önemli değişiklikler öngörülmektedir. Temel amaçlar:
Ceza adalet sisteminde dengeyi sağlamak,
Cezasızlık algısını azaltmak,
Ceza infazını topluma kazandırıcı bir yapıya kavuşturmak.
Denetimli serbestlik, hükümlünün belirli koşullarla cezaevinden çıkıp dışarıda denetlenmesini sağlayan bir sistemdir. Yeni düzenleme ile bu sistemde iki önemli değişiklik yapılmaktadır:
a) Asgari Cezaevi Süresi Artık Sabit
Hükümlülerin mutlaka en az 5'te 1 oranında cezaevinde kalması zorunlu hale getirildi. Önceden bu süre daha kısa olabiliyordu.
b) Denetimli Serbestlik Süresi Uzatılıyor
Ceza süresinin daha büyük bir bölümü artık dışarıda denetimli serbestlikle tamamlanabilecek. Bu, özellikle iyi halli hükümlülerin topluma kazandırılması açısından önem taşıyor.
ESKİ HALİ (5275 sayılı Kanun, md. 105/A):
Hükümlü, koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kala denetimli serbestlikten faydalanabilir.
YENİ HALİ (2025 Taslağı):
Hükümlü, cezasının beşte birini (1/5) cezaevinde geçirdikten sonra kalan kısmını denetimli serbestlik altında infaz edebilir.
Ancak hükümlü, hiçbir durumda cezaevine girmeden doğrudan denetimli serbestlikten yararlanamaz.
Açıklama:
Artık en az %20 oranında cezaevinde kalmak zorunlu.
Özellikle kısa süreli cezalarda hemen dışarı çıkma dönemi sona erdi.
Örnek:
2 yıl hapis cezası → Eski uygulamada: 1 yıl cezaevinde + 1 yıl denetimli.
Yeni düzenleme: En az 5 ay cezaevinde, sonra 19 ay denetimli.
❗️Önceki Uygulama:
Bazı suçlar hariç olmak üzere, hükümlülerin cezalarının yarısını (1/2) cezaevinde geçirmeleri gerekiyordu. İkinci kez tekerrür halinde ise bu oran tam süreye (4/4) çıkıyordu.
Yeni Düzenleme:
İkinci kez tekerrür durumundaki mahkumlar için uygulanan dörtte dört infaz (tam ceza süresi) kaldırılarak, bu oran dörtte üç (3/4) seviyesine indiriliyor. Böylece bu kapsamdaki hükümlüler, cezaevinde daha az süre kalacak.
ESKİ HALİ:
Suç türüne göre değişmekle birlikte genel kural:
Cezanın yarısı (1/2) çekildikten sonra koşullu salıverilme mümkün.
YENİ HALİ:
Bazı suçlarda koşullu salıverilme oranı 3/4’e çıkarılmakta.
Özellikle ikinci kez tekerrür hâlinde olan hükümlüler için 4/4 infaz uygulaması kaldırılıp, 3/4 infaz getiriliyor.
Örnek:
Hükümlü 12 yıl ceza aldı, ikinci kez tekerrür hali mevcut.
Önce: 12 yılın tamamını çekiyordu.
Şimdi: 12 yıl x 3/4 = 9 yıl cezaevinde kalacak.
ESKİ HALİ:
Tekerrür hükümleri uygulanıyorsa, koşullu salıverilme süresi farklı hesaplanabilir. İkinci kez tekerrürde hiçbir şekilde indirim uygulanmazdı.
YENİ HALİ:
İkinci kez tekerrürde dahi, koşullu salıverilme oranı azami 3/4 olarak uygulanır. Tam süre infaz (4/4) kaldırılmıştır.
Amaç:
Cezaevinde “ömürlük kalan” profillerin sayısını azaltmak.
Orantılı infaz süresi belirlemek.
Yeni düzenlemeler, yürürlükten önce verilmiş hükümlülük kararları için de uygulanacaktır. Ancak cezanın infazı başlamışsa, oranlar yeniden hesaplanabilir.
Örnek:
2023’te 10 yıl hapis cezası alıp 2 yıldır içeride olan bir hükümlü:
Yeni düzenleme ile yeniden hesaplanarak tahliye tarihi öne çekilebilir.
| Konu | Eski Hüküm | Yeni Düzenleme |
|---|---|---|
| Denetimli Serbestlik | Son 1 yıl | Cezanın 1/5’inden sonra mümkün |
| İkinci Tekerrür | Tam infaz (4/4) | 3/4 oranında infaz |
| Kısa Cezalarda Serbestlik | Hemen denetimli | En az 1/5 cezaevinde kalma zorunlu |
| Genel Koşullu Salıverilme | 1/2 oranında | Suç türüne göre değişen oranlar |
2025 Ceza İnfaz Kanunu değişiklikleri ile birlikte:
Toplum güvenliği – birey hakları dengesi yeniden kurulmaya çalışılıyor.
Cezasızlık algısına karşı net önlemler getiriliyor.
Hükümlülerin topluma dönüşü hedefleniyor, ancak tamamen serbestlik de engelleniyor.
Turkish
English
Russian
German
