I. TÜRK CEZA KANUNU'NDA (5237 SAYILI KANUN) YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

1. Yargı Paketi, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) çeşitli maddelerinde cezaların alt ve üst sınırlarını artırarak, suçlara verilen yaptırımların ağırlığını önemli ölçüde yükseltmiştir. Bu değişiklikler, suç ve suçluyla mücadelede daha caydırıcı bir yaklaşım benimsendiğini göstermektedir.

A. Teşebbüs Hali (TCK Madde 35)

Teşebbüs, işlenmesi kastolunan bir suçun, icra hareketlerine başlanıp da elde olmayan nedenlerle tamamlanamaması halidir. Yeni düzenleme ile teşebbüs halinde uygulanacak ceza alt ve üst sınırlarında artışa gidilmiştir.

Hüküm	Eski Metin (5237 s. Kanun Madde 35)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 8)
Suçun tamamlanması hâlinde verilecek cezanın	"onüç yıldan yirmi yıla"	"ondört yıldan yirmibir yıla"
Müebbet hapis cezası yerine	"dokuz yıldan onbeş yıla"	"on yıldan onsekiz yıla"

Değerlendirme: Yapılan bu değişiklik, teşebbüs aşamasında kalan suçlarda dahi faillere daha ağır müeyyideler uygulanmasının önünü açmaktadır. Bu durum, suç işleme eğiliminde olan kişileri caydırmaya yönelik bir adım olarak yorumlanabilir.

 

B. Kasten Yaralama (TCK Madde 86)

Kasten yaralama suçu, bir başkasının vücut bütünlüğüne kasten zarar verme eylemini ifade eder. Yeni düzenleme ile kasten yaralama suçunun hem basit hali hem de nitelikli halleri için öngörülen ceza sınırları artırılmıştır.

Hüküm	Eski Metin (5237 s. Kanun Madde 86)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 9)
Birinci fıkra (Basit Kasten Yaralama)	"bir yıldan"	"bir yıl altı aydan"
İkinci fıkra (Nitelikli Kasten Yaralama)	"dört aydan bir yıla"	"altı aydan bir yıl altı aya"
İkinci fıkra (Üst sınır)	"altı aydan"	"dokuz aydan"

Değerlendirme: Kasten yaralama suçuna verilen cezaların artırılması, bu tür eylemlerin toplumsal düzende yarattığı olumsuz etkileri azaltmayı ve mağdurların korunmasını güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

 

C. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK Madde 87)

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralama fiilinin sonucunda beklenenden daha ağır bir neticenin meydana gelmesi durumudur. Bu maddeye ilişkin ceza sınırlarında da önemli artışlar yapılmıştır.

Hüküm	Eski Metin (5237 s. Kanun Madde 87)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 10)
Birinci fıkra (Vücutta sürekli sakatlık)	"üç yıldan,"	"dört yıldan,"
Birinci fıkra (Yaşamı tehlikeye sokma)	"beş yıldan"	"altı yıldan"
İkinci fıkra (Ölüm neticesi)	"beş yıldan,"	"altı yıldan,"
İkinci fıkra (Ölüm neticesi - üst sınır)	"sekiz yıldan"	"dokuz yıldan"
Dördüncü fıkra (Birden fazla kişi)	"sekiz yıldan oniki yıla"	"on yıldan ondört yıla"
Dördüncü fıkra (Birden fazla kişi - üst sınır)	"oniki yıldan"	"ondört yıldan"

Değerlendirme: Yaralama eylemi sonucunda meydana gelen daha ciddi zararların, faile daha ağır cezalarla karşılık bulmasını sağlayacak bu düzenleme, mağdur odaklı bir yaklaşımın benimsendiğini göstermektedir.

 

D. Tehdit (TCK Madde 106)

Tehdit suçu, bir kimsenin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına, malvarlığına yahut şeref veya saygınlığına yönelik haksız bir zararın gerçekleşeceği korkusunu vermek suretiyle işlenir. Yeni düzenleme ile tehdit suçunda ceza alt sınırı belirlenmiş ve üst sınırı artırılmıştır.

 

Hüküm	Eski Metin (5237 s. Kanun Madde 106)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 11)
Birinci fıkra (Şikayet üzerine)	"şikayeti üzerine," (alt sınır belirli değildi)	"şikayeti üzerine, iki aydan"
İkinci fıkra (Cebir, tehdit veya hile ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma)	"beş yıla"	"yedi yıla"

Değerlendirme: Tehdit eylemlerine karşı daha caydırıcı bir yasal çerçeve oluşturulmuştur. Özellikle alt sınırın belirlenmesi, basit tehdit vakalarında dahi belirli bir ceza yaptırımının uygulanmasını garanti altına almaktadır.

 

E. Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK Madde 179)

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, karayollarında araç kullanarak başkalarının hayatını, sağlığını veya malvarlığını tehlikeye atan eylemleri kapsar. Bu suçun cezalarında da artışa gidilmiştir.

Hüküm	Eski Metin (5237 s. Kanun Madde 179)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 12)
İkinci fıkra (Alkol veya uyuşturucu etkisi altında)	"üç aydan"	"dört aydan"
Üçüncü fıkra (Bilinçli taksir)	"yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır."	"altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

Değerlendirme: Trafik güvenliğinin toplum için arz ettiği önem dikkate alındığında, bu tür suçlara verilen cezaların artırılması, daha güvenli bir trafik ortamı oluşturma çabasının bir yansımasıdır.

 

II. CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN'DA (5275 SAYILI KANUN) YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

1. Yargı Paketi, infaz rejimini ve koşullu salıverilme şartlarını doğrudan etkileyen önemli düzenlemeleri de beraberinde getirmiştir. Bu değişiklikler, hükümlülerin ceza infaz kurumlarındaki süreçlerini ve tahliye koşullarını yeniden şekillendirmektedir.

A. Denetimli Serbestlik (5275 s. Kanun Madde 105/A)

Denetimli serbestlik, hükümlülerin ceza infaz kurumları dışında toplum içinde denetlenerek ıslah olmalarını amaçlayan bir infaz sistemidir. Yeni düzenleme, denetimli serbestlikten yararlanma şartlarına ek bir kriter getirmiştir.

Hüküm	Eski Metin (5275 s. Kanun Madde 105/A)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 13)
Birinci fıkraya eklenen cümle	Yok	"Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir."

Değerlendirme: Bu yeni şart, denetimli serbestliğin tamamen cezaevine girmeden uygulanmasının önüne geçerek, hükümlülerin belirli bir süre fiilen ceza infaz kurumunda bulunmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu, denetimli serbestlik uygulamasında daha kontrollü bir geçişin sağlanmasını amaçlamaktadır.

B. Tekerrür (5275 s. Kanun Madde 108)

Tekerrür, bir kişinin daha önce işlediği bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkumiyetin ardından yeni bir suç işlemesi halidir. Yeni düzenleme, tekerrür halinde koşullu salıverilme sürelerine ilişkin önemli değişiklikler yapmıştır.

 

Hüküm	Eski Metin (5275 s. Kanun Madde 108)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde)
İkinci fıkraya eklenen cümle	Yok	"İkinci defa tekerrür halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz."
Üçüncü fıkradaki "durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez." ibaresi	"durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez."	"durumunda birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır."
Üçüncü fıkraya birinci cümlesinden sonra eklenen cümle	Yok	"Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır."

Değerlendirme: Bu değişiklikler, özellikle ikinci defa tekerrüre düşen hükümlüler için infaz rejimini daha da ağırlaştırmaktadır. Süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranının artırılması, mükerrirlere yönelik daha katı bir infaz politikasının benimsendiğini göstermektedir.

 

C. Özel İnfaz Usulleri ve Hastalık Hali (5275 s. Kanun Madde 110)

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 110. maddesi, belirli durumlarda cezanın özel infaz usulleriyle çektirilmesine olanak tanır. Yeni düzenleme, bu usullere ilişkin süreleri ve şartları genişletmiş, özellikle ağır hastalık veya engellilik hali durumunda konutta infaz imkanını detaylandırmıştır.

Hüküm	Eski Metin (5275 s. Kanun Madde 110)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 15)
Birinci fıkradaki süreler	"bir yıl altı ay," ve "üç yıl"	"üç yıl,", "beş yıl"
İkinci fıkranın (a) bendi	"bir yıl,"	"üç yıl,"
İkinci fıkranın (b) bendi	"iki yıl,"	"dört yıl,"
İkinci fıkranın (c) bendi	"dört yıl,"	"beş yıl,"
İkinci fıkraya eklenen bent	Yok	"d) Seksen yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam altı yıl,"
Üçüncü fıkra	Mevcut metin yok	"Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere hapis cezasına mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. Mahkûmun durumu, Cumhuriyet başsavcılığınca birer yıllık dönemlere göre 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre incelettirilir. İnceleme sonuçlarına göre hükümlünün iyileştiğinin tespit edilmesi halinde infaz hâkimi, cezanın konutta çektirilmesine dair kararı kaldırır. Mahkûm, denetimli serbestlik müdürlüğü ve bulunduğu yer kolluk makamlarınca izlenir. Toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazların kullanılması suretiyle takibi zorunludur. Bu fıkrada yazılı yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi hâlinde cezanın konutunda çektirilmesine dair karar infaz hâkimliğince kaldırılır."
Dördüncü fıkradaki süre	"üç yıl"	"beş yıl"
Beşinci fıkra	yok	"(5) Cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı hükümleri uygulanır."
Yedinci fıkradaki ibare	"infaza açık ceza infaz kurumunda"	"infaza genel hükümlere göre ceza infaz kurumlarında"
Dokuzuncu fıkraya eklenen bent	Yok	"e) 105/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilenler,"

Değerlendirme: En dikkat çekici değişikliklerden biri, ağır hastalık veya engellilik durumu olan hükümlülerin cezalarının konutta infaz edilme imkanının genişletilmesidir. Bu, hükümlülerin insani koşullarda infazlarını tamamlamalarına olanak tanırken, toplum güvenliğini de gözeten bir denge kurmayı hedeflemektedir. Elektronik takip zorunluluğu gibi maddeler, bu sistemin kötüye kullanımını engellemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, 80 yaşını bitirmiş kişilere özel bir infaz usulü getirilmesi de insani bir yaklaşımın göstergesidir.

 

D. Geçici Madde 10'daki Değişiklik (5275 s. Kanun Geçici Madde 10)

Hüküm	Eski Metin (5275 s. Kanun Geçici Madde 10)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 16)
Sekizinci fıkradaki ibare	"veya ikinci defa mükerrir olup 31/7/2023 tarihi itibarıyla bu cezanın infazı için ceza infaz kurumunda bulunan"	Madde metninden çıkarılmıştır.

Değerlendirme: Bu değişiklik, belirli bir tarihe kadar ceza infaz kurumunda bulunan ikinci defa mükerrirlerin durumuna ilişkin bir istisnayı kaldırmıştır.

 

E. Yeni Geçici Madde (5275 s. Kanuna Eklenen Geçici Madde 11)

Hüküm	Eski Metin (5275 s. Kanun)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 17)
Eklenen madde	Yok	"GEÇİCİ MADDE 11- (1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz."

Değerlendirme: Bu geçici madde, 105/A maddesinde yapılan denetimli serbestlik düzenlemesinin geriye yürümezliği ilkesini benimsemektedir[cite: 6https://www.google.com/search?q=4]. Bu sayede, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar için hükümlülerin lehine olan eski denetimli serbestlik hükümleri uygulanmaya devam edecektir.

 

III. AÇIK CEZA İNFAZ KURUMLARINA AYRILMA YÖNETMELİĞİ'NDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

7550 sayılı Kanun ile uyumlu olarak, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nde de önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler, hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılma şartlarını ve süreçlerini daha detaylı bir şekilde belirlemektedir.

A. Yasal Dayanak (Yönetmelik Madde 3)

Hüküm	Eski Metin (Yönetmelik Madde 3)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 1)
Madde 3	Mevcut metin yok	"MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Değerlendirme: Yönetmeliğin hukuki dayanağı netleştirilerek, hukuki güvenirlik artırılmıştır.

 

B. Tanımlar (Yönetmelik Madde 4)

Hüküm	Eski Metin (Yönetmelik Madde 4 (d) bendi)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 2)
(d) bendi	Mevcut metin yok	"d) Koşullu salıverilme: Hükümlülerin, haklarında verilen hürriyeti bağlayıcı cezaların mevzuatta belirtilen kısmını ceza infaz kurumlarında iyi hâlli olarak veya denetimli serbestlik müdürlüklerinde yükümlülüklerinin gereklerine ve denetim planına uygun olarak geçirdikten sonra infaz hâkimliği kararı ile salıverilmelerini,"

Değerlendirme: Koşullu salıverilme tanımı güncellenerek, denetimli serbestlik müdürlüklerindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesinin de koşullu salıverilme için bir şart olduğu vurgulanmıştır.

 

C. Doğrudan Açık Kuruma Ayrılma (Yönetmelik Madde 5)

Hüküm	Eski Metin (Yönetmelik Madde 5)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 3)
Madde 5	Mevcut metin yok	"MADDE 5- (1) Terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar ile ikinci defa mükerrir olanlar ve koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler hariç olmak üzere; a) Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm olanların, b) Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm olanların, c) Adlî para cezası hapis cezasına çevrilenlerin, ç) 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu gereğince tazyik hapsine tabi tutulanların, cezaları doğrudan açık kurumlarda yerine getirilir."

Değerlendirme: Bu madde, belirli suçlardan hükümlü olanların ve mükerrirlerin doğrudan açık kuruma ayrılamayacağını belirtirken, diğer hükümlüler için (kasıtlı suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıla kadar hapis cezası alanlar, adli para cezası hapse çevrilenler ve tazyik hapsine tabi tutulanlar) doğrudan açık kuruma geçiş imkanı tanımaktadır.

 

D. Kapalı Kurumlardan Açık Kuruma Ayrılma Süreci (Yönetmelik Madde 10)

Hüküm	Eski Metin (Yönetmelik Madde 10)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 5)
Birinci fıkra	yok	"(1) Kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin talepleri üzerine, koşulları taşıdıklarının anlaşılması hâlinde kurum idare ve gözlem kurulu tarafından 5275 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda açık kurumlara ayrılmalarına karar verilir. Hükümlünün koşulları taşımadığının anlaşılması halinde ise talebin reddine dair verilen gerekçeli karar ilgiliye tebliğ edilir."
Üçüncü fıkranın (ç) bendi	yok	"ç) Gözlem değerlendirme raporları,"
Dördüncü fıkra	yok	"Kapalı kurumun bağlı olduğu Cumhuriyet başsavcılığı tarafından açık kuruma ayrılma ile ilgili belgelerin incelenmesi sonucunda; a) Bağlı olduğu ağır ceza merkezi yargı çevresinde açık kurum bulunuyor ise hükümlünün o kurumlardan birine, b) Açık kurum bulunmuyor ise hükümlünün talebi ve kapasite durumu dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlardan birine, c) Yabancı uyruklular ile kadın hükümlülerin, Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlardan birine, gönderilmesine ilgili yer Cumhuriyet başsavcılığı tarafından karar verilir."

Değerlendirme: Açık kuruma ayrılma süreci, hükümlünün talebi, kurum idare ve gözlem kurulu kararı ve gözlem değerlendirme raporları gibi unsurları içerecek şekilde detaylandırılmıştır. Ayrıca, hükümlünün hangi açık kuruma gönderileceğine dair coğrafi ve demografik kriterler belirlenmiştir.

 

E. Kapalı ve Açık Kuruma İade veya Gönderme (Yönetmelik Madde 12)

Hüküm	Eski Metin (Yönetmelik Madde 12)	Yeni Metin (7550 s. Kanun Madde 7)
Madde 12 başlığı ve içeriği	Mevcut metin yok	"Kapalı ve açık kuruma iade ya da gönderme MADDE 12- (1) Doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınanlar dahil olmak üzere bu kurumlarda cezası infaz edilmekte olan hükümlülerden; a) Haklarında 5271 sayılı Kanunun 100 üncü maddesine göre tutuklama kararı verilenler, b) Firar edenler, c) Kınamadan başka bir disiplin cezası alıp, bu cezası kesinleşmiş olanlar veya asayiş ve düzenin sağlanması amacıyla disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile eylemi kurum düzeni ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla, ç) Açık ceza infaz kurumu şartlarına veya çalışma koşullarına iradesi dışında uyum sağlayamayacakları saptananlar idare ve gözlem kurulunun kararı ve infaz hâkiminin onayıyla, kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilirler. (2) İnfaz edilen cezası dışında başka bir suçtan haklarında mahkûmiyet kararı verilenlerin cezaları toplandıktan sonra koşullu salıverilmelerine bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen sürelerden daha fazla kaldığı tespit edilenler ile şartları tutmadığı halde açık kuruma ayrıldığı anlaşılanlar, idare ve gözlem kurulu kararı ile kapalı kuruma iade edilir. (3) Açık kurumun bulunduğu yerde kapalı kurum bulunmaması halinde hükümlü, o il sınırları içerisindeki kapalı kuruma Bakanlıktan izin alınmadan gönderilir.  5275 sayılı Kanunun 105/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca verilen gönderme kararları açık ceza infaz kurumunda infaz edilir."

Değerlendirme: Bu madde, açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin hangi durumlarda kapalı kuruma iade edileceğini veya gönderileceğini ayrıntılı olarak düzenlemektedir. Tutuklama kararı, firar, disiplin cezaları ve uyum sorunları gibi haller, bu iade veya gönderme sebepleridir. Ayrıca, başka suçlardan mahkumiyet durumunda cezaların toplanması ve açık kuruma ayrılma şartlarının taşınmaması halinde iade prosedürü belirlenmiştir.

Sonuç

Yargı Paketi, Türk ceza adaleti sisteminde hem ceza maddeleri hem de infaz rejimine ilişkin köklü değişiklikler getirmiştir. Cezaların alt ve üst sınırlarının yükseltilmesi, denetimli serbestlik ve özel infaz usulleri ile ilgili yeni düzenlemeler, noterlik mesleği disiplin kuralları ve yargılama usullerindeki ince ayarlar, bu paketin ana omurgasını oluşturmaktadır. Avukatların ve hukuk profesyonellerinin, bu detaylı değişiklikleri titizlikle incelemesi ve müvekkillerine doğru hukuki danışmanlık verebilmesi için sürekli bilgi güncellemelerini takip etmesi büyük önem taşımaktadır. Bu makale, söz konusu değişikliklere ilişkin kapsamlı bir bakış açısı sunarak, hukuk camiasının bu yeni düzenlemelere adaptasyon sürecine katkı sağlamayı hedeflemektedir.