TAŞINMAZ TAPU KÜTÜĞÜNE YAPILAN KAYITLAR NELERDİR?

1-TAŞINMAZ TEŞHİS BİLGİLERİ
Taşınmaza ait kütüğüne ait sayfada sayfa numarası, taşınmazın ada, pafta, parsel bilgileri, taşınmazın yüz ölçümü, taşınmazın niteliği (tarla, arsa gibi), taşınmazın geliri ve değerine ait bilgiler yer almaktadır. Bu kayıtlar taşınmazın teşhisine yarayacak kayıtlar olup yüz ölçümüne ilişkin kayıt dışındaki bilgiler basit bilgilerdir. Yüz ölçümü bilgisi hukuki değer taşımakla tapu siciline ilişkin kurallara tabidir. Dolayısıyla yüz ölçümünün gerçek yüz ölçümünden farklı olarak yazılması halinde Devletin sorumluluğu gündeme gelebilecektir. 

 

2-AYNİ HAKLARA İLİŞKİN KAYITLAR

A.Ayni Hakların Tescili
Tapu kütüğünde taşınmaza ait olan sayfaya mülkiyet, irtifak hakları, taşınmaz yükleri ve rehin hakları tescil olunur. Tapu kütüğünde taşınmaza sayfa açıldığı esnada mevcut olan ayni haklar re'sen tecil edilir. Sayfa açıldıktan sonra ayni hakkın tescil edilebilmesi için tescil talebinde bulunulması ve talepte bulunanın tasarruf yetkisi olduğunu ve tescil sebebinin olduğunu ispatlaması gerekmektedir. Talep yetkisi kural olarak taşınmaz malikine aittir ve malikin yazılı beyanı üzerine yapılır. Malikin talep hususunda temsil yetkisi verdiği kişi de yazılı talepte bulunabilir. Ancak talep eden kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer bir belgeye dayanıyor ise bu beyana gerek bulunmamaktadır. 

Her ilçenin idari sınırları bir tapu sicili bölgesidir. Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir. Taşınmazlara ilişkin talepler, taşınmazın kayıtlı olduğu tapu sicili müdürlüğüne yapılacaktır. 

Kurulması için sözleşme düzenlenmesi gereken işlemlerde ayni hakkın kurulmasına ilişkin sözleşme düzenlenir. Bu durumda tarafların tescil talebi bu resmi senette yer alacaktır. Sözleşme düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerde, istem sahibinin kimlik bilgileri ile merkezi nüfus idaresi sisteminden alınan yerleşim yeri bilgilerini içeren istem belgesi düzenlenir.

Tescil isteminde bulunacak kişi kural olarak malik olmakla birlikte malikin atadığı bir temsilci de olabilir. İstemde bulunan kimse, kendisinin, sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olur. Tescilden önce ayni hak sahibi olmuş kişiler de hakkın tescili için hakkın sicil dışı kazanıldığını ispat eden belgeyi ibraz ederek istemde bulunabilirler.

Talebin tapu memuruna sunulması ardından tapu memuru istemde bulunanın tasarruf yetkisi olup olmadığını ve istemin dayanağı olan hukuki sebebi inceler. İnceleme sonucunda tapu memuru talep edenin yetkisi ve hukuki sebebinin varlığı durumunda tapu kütüğüne tescil yapılır. İnceleme sonucunda mevzuat ve tapu sicili tüzüğündeki hükümlere uygun olmayan istemler reddedilir. Ret kararı tapu kütüğünün beyanlar sütununa kaydedilir. Ayrıca bu karar istemde bulunana elden ya da Tebligat Kanununa göre tebliğ edilir. Ret kararına, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde müdürlüğün bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne, bölge müdürlüğünün kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe itiraz edilebilir.

B. Ayni Hakkın Terkini
Terkin, ayni hakkı sona erdirmek ya da gerçeğe aykırı olan tescili eski hale getirmek için tescilin üzerinin çizilmesidir. Br hak sona erdirilmek isteniyor ise hakkını sona erdirecek hak sahibinin talepte bulunması gerekmektedir. Örneğin malik mülkiyet hakkından vazgeçmek istiyor ise malikin yazılı terkin talebinde bulunması gerekmektedir. Tapu sicilindeki kayıtların gerçeklere uymaması halinde de hak sahibinin talepte bulunması gerekmektedir. Tapu sicili üzerinde yapılacak terkinler, terkin edilecek hakla ilgili kaydın üzerinin kırmızı mürekkepli kalemle çizilmesi ve altındaki satıra yine kırmızı mürekkepli kalemle "terkin edildi" ibaresi ile tarih ve yevmiye numarasının yazılması ve müdürün veya görevlendireceği tapu görevlisinin imzalamasıyla olur.

3-ŞERHLER
Medeni Kanunda bazı kişisel hakların (m.1009), tasarruf yetkisi kısıtlanmasının (m.1010) ve geçici tescilin (m.1011) şerh edilmesi düzenlenmiştir. 

A. Kişisel Hakların Bakımından

Medeni Kanunun 1009. Maddesi, "Arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım, gerialım sözleşmelerinden doğan haklar ile şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar
tapu kütüğüne şerhedilebilir. Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir." hükmüne amirdir. 

Madde 1009'da belirtilenler dışında,

  • Önalım, geri alım ve alım hakları (TBK m.238)
  • Kiracılık hakkı (TBK m.312)
  • Bağışlamadan dönme hakkı (TBK m.292)
  • Evliliğin iptal veya boşanma kararıyla sona erdirilmesi halinde konutta kalma hakkı (TMK m.254),
  • Taşınmazlarda yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin kararlar (TMK m.695), 
  • Taşınmazlarda paylı mülkiyetin devamına ilişkin sözleşmeler (TMK m.698), 
  • Sonraki sırada yer alan rehinli alacaklılara boşalan dereceye geçme hakkı veren sözleşmeler (TMK m.871), 
  • Taşınmaz mülkiyeti kısıtlamalarının ortadan kaldırılması veya değiştirilmesine ilişkin sözleşmeler (TMK m.731)

Kişisel hakların şerh edilebilmesine ilişkin şartlar tescile ilişkin şartlar ile aynıdır. Dolayısıyla istemde bulunacak kişi malik, tasarruf yetkisini ve talebinin dayanağı olan hukuki sebebi göstermelidir. Bunun dışında kişisel hakların şerhi için aranacak belgeler TSCY m.47'de düzenlenmiştir: 
"Kişisel hakların, şerhler sütununa kaydı için; 
a) Satışla birlikte kurulan gerialım hakkı, bağışla birlikte kurulan bağışlayana dönme hakkı, rehinle birlikte kurulan boşalan dereceye geçme hakkı ve irtifak hakkı vaadi için resmî senet, 
b) Satış sözleşmesinden ayrı olarak düzenlenen gerialım hakkı, bağış sözleşmesinden ayrı olarak düzenlenen bağışlayana dönme hakkı ve rehinden ayrı olarak düzenlenen boşalan dereceye geçme hakkı için noterce düzenlenen sözleşme, 
c) Alım, taşınmaz satış vaadi, bağışlama vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat hakkı için noterce düzenlenen sözleşme,
ç) Sözleşmeden doğan önalım hakkı ve taşınmaz kiraları için yazılı sözleşme, aranır."

Tapu siciline işlenen şerh, anlaşmada ya da kanunda belirlenmiş sürenin sona ermesi halinde malikin istemi üzerine terkin edilir. 

B. Tasarruf Yetkisi Kısıtlamaları Bakımından
Medeni Kanunun 1010. Maddesine göre 
1. Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları,
2. Haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen süre,
3. Aile yurdu kurulması, artmirasçı atanması gibi şerh verilmesi kanunen öngörülen işlemlere dayanan tasarruf yetkisi kısıtlamaları, tapu kütüğüne şerh verilebilir. 

Bu maddede düzenlenenler dışında, ailenin ekonomik varlığının korunması için eşlerden birinin taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kaldırmasına ilişkin kararlar (TMK m.199) tapu siciline şerh edilir. 

C.Geçici Tescillerin Şerhi
İddia edilen bir ayni hakkın güvence altına alınması gerekiyorsa veya tasarruf yetkisini belirleyen belgelerdeki noksanlıkların sonradan tamamlanmasına kanun olanak tanıyorsa geçici tescil şerhi verilebilir. 

4-BEYANLAR
Medeni Kanunun 1012. Maddesinde bir taşınmazın eklentilerinin malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılacağı, taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması öngörülmüştür. Medeni Kanunda belirlenenler dışında tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılabilecek diğer hususlar yönetmelikle belirlenmiştir. 

TMK m.1012 dışında beyanlar sütununa yazılabilecek kayıtlara ilişkin düzenlemeler,

  • Taşınmazın yetkili makamlarca heyelan bölgesi olduğunun tespit edilmesi halinde tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılır (TMK m.710)
  • Doğrudan doğruya kanundan kaynaklanan geçit haklarının sürekli olması halinde  beyanlar sütununda gösterilir (TMK m.748)
  • Su yollarını düzeltme, sulama, bataklık yerlerini kurutma, yol açma, orman yetiştirme, arazileri toplulaştırma gibi iyileştirme işleri arazinin yarısından fazlasına sahip bulunmak koşuluyla maliklerin üçte ikisinin karar vermesi halinde tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilir (TMK m.755)
  • Bir bağımsız bölümün dışında olup, doğrudan doğruya o bölüme tahsis edilmiş olan kömürlük, su deposu, garaj, elektrik, havagazı veya su saati yuvaları, tuvalet gibi eklentiler, ait olduğu bağımsız bölümün kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilir (KMK m.6)
  • Yönetim planının ve onda sonradan yapılan değişikliklerin tarihi, kat mülkiyeti kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilir (KMK m.28)
  • Anayapının bağımsız bölümlerinden biri tamamen harap olur ve o bölümün maliki iki yıl içinde bölümünü yeniden yaptırmazsa, diğer kat malikleri veya bunlardan bir kısmı, bu sürenin tamamlanmasından başlayarak bir yıl içinde o bölüme ait arsa payının, değeri karşılığında ve arsa payları oranında kendilerine devredilmesini hakimden istiyebilirler. Bu halde devrolunan arsa payları kat mülkiyeti kütüğünün ilgili sayfalarının beyanlar hanesinde gösterilir (KMK m.47)


WhatsApp
Hemen Ara